Logo Gat in de Tijd



Zoek in Archief



Feuilleton

Crime and Punishment


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Pagina 1 van 472

CRIME AND PUNISHMENT PART I CHAPTER I On an exceptionally hot evening early in July a young man came out of the garret in which he lodged in S. Place and walked slowly, as though in hesitation, towards K. bridge. He had successfully avoided meeting his landlady on the staircase. His garret was under the roof of a high, five-storied house and was more like a cupboard than a room. The landlady who provided him with garret, dinners, and attendance, lived on the floor below, and every time he went out he was obliged to pass her kitchen, the door of which invariably stood open. And each time he passed, the young man had a sick, frightened feeling, which made him scowl and feel ashamed. He was hopelessly in debt to his landlady, and was afraid of meeting her. This was not because he was cowardly and abject, quite the contrary; but for some time past he had been in an overstrained irritable condition, verging on hypochondria. He had become so completely absorbed in himself, and isolated from his fellows that he dreaded meeting, not only his landlady, but anyone at all. He was crushed by poverty, but the anxieties of his position had of late ceased to weigh upon him. He had given up attending to matters of practical importance; he had lost all desire to do so. Nothing that any landlady could do had a real terror for him. But to be stopped on the stairs, to be forced to listen to her trivial, irrelevant gossip, to pestering demands for payment, threats and complaints, and to rack his brains for excuses, to prevaricate, to lie--no, rather than that, he would creep down the stairs like a cat and slip out unseen. This evening, however, on coming out into the street, he became acutely aware of his fears. "I want to attempt a thing _like that_ and am frightened by these trifles," he thought, with an odd smile. "Hm... yes, all is in a man's hands and he lets it all slip from cowardice, that's an axiom. It would be interesting to know what it is men are most afraid of. Taking a new step, uttering a new word is what they fear most.... But I am talking too much. It's because I chatter that



Recensies2010-06-25 13:02:05

De redelijkheid van het denken

Auteur: Roland Bertens,
173 keer gelezen.


De redelijkheid van het denken

Filosofische Polemieken
Herman Philipse
Uitgeverij Bert Bakker; € 19,95, 174 p.
ISBN 978 90 351 3502 4

Filosoof Herman Philipse bundelt in Filosofische Polemieken een aantal korte essays die voorheen zijn verschenen in diverse media, waaronder NRC Handelsblad. Philipse is de afgelopen tijd weer in de schijnwerpers komen te staan na het verschijnen van het boek Er is geen God en Philipse is zijn profeet. De onredelijkheid van een atheïst van Gert van den Brink, waarin deze laatste Philipse wijst op de ongegrondheid van zijn atheïstische standpunt.
Philipse betoogt in de inleiding dat het bevorderen van publiek debat niet alleen vanwege de kennis en ervaring, maar ook vanwege een morele verplichting een taak moet zijn van zij die werkzaam zijn aan een universiteit. Daarmee is dan ook meteen het doel van het boekje gegeven: het aanzwengelen van publiek debat, door al dan niet polemische standpunten in te nemen in de hoop dat deze meegenomen worden door politici en burgers in de discussie over zaken die onze maatschappij heden ten dage aangaan. Het feit dat veel van deze essays een dieper liggende filosofische achtergrond hebben, doet hier niet aan af. Waar het Philipse om gaat is mensen aan het denken zetten, door kritische kanttekeningen te plaatsen bij ontwikkelingen in de maatschappij.
Qua opzet slaagt hij hier voor het overgrote deel van het boekje wonderwel in. Tien van de zestien essays betreffen zaken die spelen in de huidige politiek. Deze variëren van de legitimiteit van religieuze argumenten die de ChristenUnie hanteert en de financiering van (universitair) onderzoek door de overheid tot een vergelijking van het Franse immigratiebeleid met het Nederlandse. Verder valt Philipse, zoals het een goede atheïst betaamt, in enkele essays religie van alle kanten aan, waarbij er niets heel wordt gelaten van theologie, de opstanding van Jezus en het excommunicatierecht van het Vaticaan. Zelfs de preambule van het Staatsblad, volgens hetwelk Beatrix bij de gratie Gods regeert, moet volgens hem veranderd worden, met het vriendelijke verzoek aan Kamerfracties om hier een wetsvoorstel toe in te dienen.
De enige echte vreemde eend in de wijsgerige bijt is het essay over het nazisme van filosoof Martin Heidegger. Of deze nou wel of niet later in het leven terugkwam op zijn verafschuwde ideologie is wellicht interessant voor Philipses collega's, maar is minder op zijn plek in een bundel over algemene maatschappelijke discussies.

Over het geheel genomen zit het boekje van Philipse solide in elkaar. De politieke essays kunnen als basis dienen voor debat over een scala aan onderwerpen, en worden door Philipse dan ook opgediend in hapklare vorm. Zo houdt hij een sterk pleidooi voor de kenniseconomie, en de rol die de overheid zou moeten spelen om deze aan te drijven, een zaak waar in Nederland hard over nagedacht moet worden in de nasleep van de financiële crisis.
Ook is interessant het essay waarin het Franse immigratiemodel als voorbeeld wordt genomen van hoe het in Nederland zou moeten gebeuren. Zo schetst Philipse het kader waarbinnen het verbod op religieuze symbolen op staatsscholen moet worden bezien, wat in het licht van de harde lijn van Geert Wilders en de voorzichtigheid waarmee gevestigde politieke partijen met dit onderwerp omgaan, in sterk contrast staat met de Nederlandse werkelijkheid. Hoog tijd om dit debat dus eens op felle toon te voeren, al was het maar om proteststemmen bij de aankomende verkiezingen te voorkomen.
Het belangrijkste essay is echter een stuk waarin Philipse zichzelf verdedigt tegen aantijgingen dat hij een 'Verlichtingsfundamentalist' zou zijn. Naast een gedegen ontkrachting van deze paradoxale term bevat dit essay de rechtvaardiging van het debat dat Philipse zo graag wil doen losbarsten. Met een herhaling van Kants 'Sapere aude!' wordt nogmaals benadrukt dat het debat enkel zal ontstaan als mensen met een kritische houding tegenover hun maatschappij, politici en medeburgers staan.

Een kritische houding gebaseerd op de rede en de menselijke ervaring is ongetwijfeld een nobel streven, maar kennelijk is deze boodschap alleen niet genoeg voor Philipse. Jammer genoeg is de verleiding ook in dit boekje voor hem te groot om zijn religieuze medemens op diens fouten te wijzen. Maar liefst zeven essays hebben in meerdere of mindere mate te maken met religie en wat er al dan niet mis mee is. Philipse staat sinds het verschijnen van zijn Atheïstisch Manifest al bekend om zijn denkwijze wat betreft het onderwerp, maar het was het boekje wellicht ten goede gekomen als hij deze hier niet zo duidelijk naar voren had gebracht. Zo past het hele hoofdstuk over religiekritiek, wat twee essays bevat, minder goed in een bundel over maatschappelijk debat, terwijl de essays over de monarchie (bij gratie Gods) en de rol van religie in de politiek nog net acceptabel zijn met het oog op discussie over de democratie. Ook het concluderende stuk is nog even een trap na aan het adres van de theïsten, die volgens Philipse zelfs in de hemel nog kibbelen over theologie. Philipse zal met de atheïstische stukjes eerder mensen afschrikken die zich anders aangetrokken hadden kunnen voelen tot zijn oproep tot kritisch denken, en dit is jammer. Ongeacht de grondslag van de ChristenUnie, dient iedereen na te denken over de rol van Nederland als kenniseconomie of immigratieland.


Laat een bericht achter
Naam
Bericht


Gepost door: gtqywmc op: Mon Aug 9 19:17:20

tYbhXy <a href="http://wxypktdqvygr.com/">wxypktdqvygr</a>, [url=http://jchryhyrdwfm.com/]jchryhyrdwfm[/url], [link=http://xxdnylnmgzps.com/]xxdnylnmgzps[/link], http://ecmsixwhdusw.com/

Gepost door: oxofhishuc op: Mon Aug 9 18:37:46

GRnhx4 <a href="http://hultuteosdhp.com/">hultuteosdhp</a>, [url=http://iigruowaqgai.com/]iigruowaqgai[/url], [link=http://lyhfedcxggnc.com/]lyhfedcxggnc[/link], http://rydwmtxseokv.com/

Gepost door: dqzvaicuocv op: Mon Aug 9 18:30:29

jIg8rO <a href="http://lechkhwnsway.com/">lechkhwnsway</a>, [url=http://aywamrqurtht.com/]aywamrqurtht[/url], [link=http://bvukpnrfilfd.com/]bvukpnrfilfd[/link], http://nkcsubqwqvpx.com/

Gepost door: bhhkoy op: Mon Aug 9 17:19:46

rpH0Nz <a href="http://xmpmwwaohyjn.com/">xmpmwwaohyjn</a>, [url=http://aljbiznkjiyt.com/]aljbiznkjiyt[/url], [link=http://qwnwmzsisghw.com/]qwnwmzsisghw[/link], http://bcjztkptitme.com/